Bas Joustra

Voor je belasting heb je een fiscalist. Voor een contract bel je de jurist. Je hypotheek laat je doorrekenen, bij de verkoop van je bedrijf schuiven er rustig vijf adviseurs aan en zelfs voor een nieuwe keuken laten we iemand een 3D-tekening maken.

Maar als je op zondagavond voor de zoveelste keer denkt: wil ik dit eigenlijk nog wel?

Dan gaan we zelf aan de slag.

Beetje wandelen. Vakantie boeken. Podcastje luisteren. Misschien een boek. Erover praten met je partner. Nog eens een paar maanden aankijken.

Want dit moeten we toch zelf kunnen oplossen?

We zijn ook behoorlijk goed in zelf oplossen

Zeker ondernemers.

Er ontstaat een probleem, je analyseert het, bedenkt drie scenario’s en neemt een besluit. Werkt het niet, dan stuur je bij. Zo heb je waarschijnlijk een behoorlijk deel van je leven opgebouwd.

En dan komt er ineens een vraag waarop Excel opvallend weinig antwoord geeft.

Wil ik nog wel verder met mijn bedrijf?
Waarom kost iets wat ik jarenlang leuk vond me tegenwoordig zoveel energie?
Moet ik verkopen als ik financieel eigenlijk helemaal niet hoef te verkopen?
Wil ik minder werken, of ben ik gewoon even klaar met alles?
En als ik stop met dit… wat ga ik dan in hemelsnaam doen?

Vervelende vragen.

Vooral omdat er vaak helemaal niets écht mis is.

Dat maakt het juist zo ingewikkeld

Als je bedrijf bijna failliet is, hoef je niet lang na te denken over de vraag of er iets moet gebeuren.

Maar stel dat het gewoon goed gaat.

Je verdient goed. Thuis gaat het prima. Mooie auto voor de deur. Paar keer per jaar op vakantie. Kinderen doen het lekker. Op verjaardagen heb je eigenlijk weinig te klagen.

En tóch zit dat stemmetje er.

Is dit het nou voor de komende vijftien jaar?

Dat is een veel lastiger gesprek.

Want probeer maar eens aan iemand uit te leggen dat je twijfelt over een leven waar een ander misschien onmiddellijk voor zou tekenen.

Dus doen veel verstandige mensen iets heel verstandigs:

niks.

Nog even aankijken.

Ik was daar zelf behoorlijk goed in

Ik heb jarenlang een bedrijf opgebouwd. Problemen oplossen hoorde gewoon bij mijn werk. Personeel, klanten, groei, compagnons, geld, verantwoordelijkheid: er was altijd wel iets waar een beslissing over genomen moest worden.

En dat lukte meestal ook.

Het gekke is dat ik voor belangrijke zakelijke onderwerpen zonder moeite mensen om me heen verzamelde die ergens meer verstand van hadden dan ik.

Maar toen de vragen over míjzelf gingen, vond ik blijkbaar dat ik het alleen moest kunnen.

Na de verkoop van mijn bedrijf kwam er ineens veel ruimte. Fantastisch natuurlijk. Vrijheid, financiële onafhankelijkheid en eindelijk alle tijd om te doen waar je zin in hebt.

Alleen zat daar één klein praktisch probleem aan.

Waar had ik eigenlijk zin in?

Daar bleek geen adviseur bij de verkoop een spreadsheet voor te hebben gemaakt.

Je eigen hoofd is een slechte onafhankelijke adviseur

Niet omdat je niet verstandig genoeg bent.

Maar omdat je tegelijkertijd de directeur, aandeelhouder, werknemer, partner, vader of moeder én adviseur bent van je eigen leven.

Probeer daar maar eens onafhankelijk in te zijn.

Daar komen bovendien allerlei belangen bij. Status. Geld. Zekerheid. Verantwoordelijkheid. Wat je partner ervan vindt. Wat je ouders ooit belangrijk vonden. Wat je tien jaar geleden met jezelf hebt afgesproken. En misschien ook gewoon het ongemakkelijke idee dat stoppen of veranderen een beetje op opgeven lijkt.

Voor je het weet heb je een uitstekend onderbouwd verhaal waarom alles vooral moet blijven zoals het is.

Terwijl je gevoel al maanden iets anders probeert te vertellen.

Je hoeft dus niet eerst om te vallen

Dat is misschien het beeld dat we bij coaching nog te vaak hebben.

Eerst moet er een probleem zijn. Liefst een behoorlijk probleem. Anders is het een beetje overdreven om iemand te bellen.

Ik zie het inmiddels anders.

Juist als er nog niets aan de hand is, heb je de luxe om rustig te onderzoeken wat er speelt.

Niet pas als je thuis ruzie krijgt omdat je altijd werkt. Niet als je maandagochtend met tegenzin naar je eigen bedrijf rijdt. Niet als je al hebt besloten te verkopen. En ook niet pas als je lichaam uiteindelijk besluit dat het klaar met je is.

Gewoon eerder.

Omdat er een vraag is waar je zelf al opvallend lang hetzelfde rondje mee loopt.

En nee, iemand anders heeft het antwoord ook niet

Dat zou lekker makkelijk zijn.

Je gaat twee uur zitten, vertelt je verhaal en aan het einde krijg je een A4’tje:

Bas adviseert optie B.

Was het maar zo.

Een goede sparringpartner neemt de beslissing niet van je over. Die heeft juist voldoende afstand om te zien waar jij jezelf misschien een beetje voor de gek houdt. Om een vraag te stellen die thuis niet gesteld wordt. Om stil te blijven waar een vriend waarschijnlijk meteen advies geeft.

En soms om gewoon te zeggen:

Je vertelt nu al twintig minuten waarom je iets wilt blijven doen. Maar ik heb je nog niet één keer horen zeggen dat je het leuk vindt.

Daar kan geen spreadsheet tegenop.

Misschien is dát wel verstandig ondernemen

We vinden het professioneel om deskundigheid in te schakelen bij belangrijke beslissingen in ons bedrijf.

Misschien moeten we stoppen met het idee dat het bij belangrijke beslissingen over onszelf ineens een zwaktebod is.

Je hoeft niet vast te lopen. Je hoeft niet ongelukkig te zijn. En je hoeft ook niet precies te weten wat je vraag is.

Als iets al maanden door je hoofd blijft spoken, is dat misschien al interessant genoeg.

Dus voordat je nóg een boek bestelt, een podcast luistert of besluit het na de kerst/zomer/verkoop/rustige periode echt eens uit te zoeken: kom er eens over praten.

Koffie is goedkoper dan een verkeerde levenskeuze.